Πώς περιγράφεται ένας άνθρωπος που αναπνέει, περπατά, τρώει, αλλά έχει χαθεί από τον εαυτό του; Που δεν θυμάται τα παιδιά του, το σπίτι του, τη ζωή του. Που περιφέρεται σαν φάντασμα μέσα σε έναν κόσμο που κάποτε του ανήκε.

Πώς ζει κανείς νεκρός;

Στο προχωρημένο στάδιο χρειάζεται συνεχής, 24ωρη επιτήρηση. Όχι «λίγη βοήθεια». Όχι «να περνάει κάποιος να τον δει». Χρειάζεται άνθρωπο δίπλα του μέρα και νύχτα. Για να μη φύγει από το σπίτι. Για να μη πέσει. Για να μη βάλει φωτιά. Για να φάει, να πλυθεί, να κοιμηθεί. Για να υπάρξει.

Και οι φροντιστές;

Η άνοια δεν πλήττει μόνο τον ασθενή. Πλήττει και όσους τον αγαπούν. Οι οποίοι αρρωσταίνουν κι αυτοί. Σωματικά, ψυχικά, οικονομικά. Ζουν σε μόνιμη εφημερία, χωρίς ρεπό, χωρίς ύπνο, χωρίς κανονικότητα. Με ενοχές όταν κουράζονται. Με ενοχές όταν θυμώνουν. Με ενοχές όταν σκέφτονται ότι δεν αντέχουν άλλο. Τα γηροκομεία ξεκινούν από 1.200 ευρώ τον μήνα. Πολύ ακριβά για πολλούς αλλά και πολύ λίγα για όλους όσους τα χρειάζονται.Η επιστήμη έχει ξοδέψει δεκαετίες και δισεκατομμύρια στην έρευνα. Αλλά το θεραπευτικό κενό παραμένει τεράστιο.

Και το κράτος;

Το κράτος βοηθά μόνο αν υπάρχει κινητική αναπηρία. Σαν να υπάρχεις ως ασθενής μόνο όταν είσαι κατάκοιτος. Λες κι αν σηκώνεσαι και περπατάς άσκοπα μέσα στο σπίτι, αν χάνεσαι, αν δεν γνωρίζεις, αν χρειάζεσαι συνεχή επιτήρηση, δεν έχεις ανάγκη. Λες και το να περπατάς σα φάντασμα σημαίνει ότι είσαι λειτουργικός.

Η άνοια είναι από τις πιο σκληρές δοκιμασίες της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Όχι μόνο γιατί αποσυνθέτει τη μνήμη.

Αλλά και γιατί αποκαλύπτει πόσο απροπαράσκευη είναι η κοινωνία μας στη φροντίδα του τέλους της ζωής.